Beĉjo

Averto: Ĉi tiu blogero por neinteresatoj de teknikaĵoj povas esti enuiga!

Lastatempe oni informis, ke esploristoj en laboratorioj de la firmao Hewlett-Packard [pr. Hevlet Pakard - HP] estas konstruintaj la kvaran bazan elektronikan komponanton. Tiu elektronika elemento nomiĝas memorezistilo [en. memristor] kaj unuafoje en 1971 estas matematike elpensita kaj proponita per Leon Chua [pr. Leon Ĉua]. Mi provas ĉi tie klarigi, ke kial tiu atingo estas grava. Por analizi funkcion de ĉiu elektronika cirkvito sufiĉas malkombini kaj esprimi ĝin per aro da pli elementaj komponantoj. Ĝis nun por fari tion, oni ĉefe uzis tri bazajn komponantojn. Ili estas: elektraj rezistiloj, kondensiloj kaj induktiloj. Ĉiuj el tiuj eroj iel efikas sur la kvar fundamentaj variabloj de la cirkvito; t. e. elektra kurento, I, elektra tensio, V, elektra ŝargo, Q, kaj magneta flukso, Φ. La cirkvitaj variabloj mem tiel interrilatas: I=dQ/dt kaj V=dΦ/dt. Longtempe oni konis kaj uzis elektrajn rezistilojn, kondensilojn kaj induktilojn. Chua malkovris, ke matematike eblas elpensi kvaran komponanton kiu siamaniere efikas la cirkvitajn variablojn. Ĝi proponis la terminon memorezistilo, sed tiutempe teknike ne eblis konstrui tian elementon. Tiel memorzistilo restis kiel nur matematika abstraktaĵo kiu ĉefe helpis analizon de elektronikaj cirkvitoj. Kun progresoj de la nanoteknologio nun kaj post 27 jaroj oni finfine sukcesis konstrui tian aparaton. En la suba tabelo mi komparas la kvar bazajn elektronikajn elementojn:



Kiel oni vidas la du unuaj elementoj rilatigas ŝanĝon de la tensio al ŝanĝoj de la kurento kaj ŝargo. La du lastaj elementoj rilatigas ŝanĝon de la magneta flukso al ŝanĝoj de la kurento kaj ŝargo. En la du unuaj elementoj pli elektra kampo ludas rolon kaj en la du lastaj magneta kampo. En memorezistilo kiam kurento estas nul I=dQ/dt=0, tiam magneta flukso ne ŝanĝiĝos kaj restos konstanta (t.e. dΦ/dt = 0, Φ=konst.). Tio estas kialo pro kiu memorezistilo povas funkcii kiel elektronika memoro. Kaj ĝis oni ne ŝanĝas staton de la memoro ĝi ne konsumas elektran povon. Tio estas malkiel konvenciaj memoroj kiuj por konservi donitaĵojn bezonas konsumi la elektran povon.

En Kanado ekzistas provinco kiu konsistas el nur unu insulo. Ĝi estas la plej malgranda provinco de la lando kaj nomiĝas insulo de Princo Eduardo (ang. Prince Edward Island - mallonge PEI). Por tiuj kiuj eble ne scias, Kanado estas federa ŝtato. Tio signifas, ke ĉi tie ekzistas tri tipoj da registaro; urba, provinca kaj federa. Ĉiu registaro havas aŭtoritaton super iuj aferoj kaj povas fari leĝojn pri tiuj aferoj. Ekzemple en Toronto (kaj mi pensas en aliaj partoj de la provinco Ontario) aŭtomobiloj povas turni deksteren eĉ se la trafiklumo estas ruĝa kondiĉe ke la vojo por ili estu libera. En Kebekio eĉ se la vojo estas libera aŭtomobilo ne rajtas turni dekstren kiam la trafiklumo estas ruĝa. Nu, en la provinco de Insulo de Princo Eduardo vendejoj ne rajtis vendi trinkaĵojn en ladskatoloj. Ekde 1984 tie oni nur rajtis vendi trinkaĵojn en replenigeblaj vitraj boteloj. La malpermeso ankaŭ inkludis plastajn botelojn. Tiu leĝo estis por protekti laborlokojn kiuj ekzistis en enboteliga produktejo sur la insulo kaj ankaŭ favoris vivmediajn argumentojn. Nun (ekde vendredo pasintsemajne) oni povas plu vendi enladigitajn trinkaĵojn en la insulo. Grupoj favore al la protekto de vivmedio opinias, ke tio ne estas bona movo. Sed la loĝantoj ŝajnas ĝojaj.

...kaj kiam Dio enamiĝis, ordonis por ke anĝelo de la morto forprenu teran vivon de la amatino por havi ŝin proksime de si mem. La anĝelo de la morto tamen enamiĝis al tiu sama virino kaj ankoraŭ post tiom da jaroj prokrastas realigon de la ordono de Dio. Intertempe la virino siavice estas enamiĝinta al Satano kaj ĉiunokte lasas sin al li.

Kiel persono kiu iam loĝis en Francio, mi estas jam vidinta multajn strikojn (en Francio strikoj estis parto de la ĉiutaga vivo. Tie oni plu ne miris pro ilia okazo). Tamen mi neniam estis vidinta fuŝan strikon kiel la lastatempa striko per laboristoj de la publika transporto en Toronto (en la angla the Toronto Transit Comission - TTC). Ĉi tie Sonja estas skribinta pri la afero (anglalingve).

Unue oni promesis, ke se interkonsento ne rezultos, oni avertos la publikon 48 horoj antaŭ komenco de ĉia striko. Finfine kiam laboristoj decidis ĉesigi laboron, ili faris tion post nur 90 minutoj kaj ĵaŭde vespere lasis pasaĝerojn sen adekvata vojaĝorimedo sur stratoj. Pro tio, tuj en la komenco ili perdis la publikan simpation. Post tio, en la provinca parlamento oni (unuvoĉe per ĉiuj politikaj partioj) pasigis ordonon por ke la laboristoj tuj rekomencu siajn laborojn, se ne ili severe puniĝos. La publiko ne nur plu ne simpatiis la laboristojn sed ankaŭ estis (kaj ankoraŭ estas) ege kolera kontraŭ ili. Tiel ili fuŝis allogi publikan simpation kaj fiaskis atingi la deziritan rezulton el sia ago.

Cindio notigas pri reago de la E-civito kontraŭ la retejo Ipernity, post falsa uzo de la nomo Giorgio Silfer en tiu retejo. Mi ne ege entuziasmas pri teoriaj debatoj aŭ praktikaj kvereloj rilate finvenkismon kaj raŭmismon. UEA-on kaj la E-civiton. Tamen leginte skribaĵojn kaj sekvinte sintenojn de s-ro Silfer, tiel al mi ŝajnas, ke li suferas ian formon de megalomanio. Eĉ la maroka reĝa familio komprenas kaj pardonas (post premoj de la civilizita parto de la mondo) personon kiu estis false uzinta nomon de iu el anoj de tiu familio sur la interreto (kaj eĉ ne kuraĝas malkonsili la retejon - ankaŭ la unua kondamno klare estis kontraŭ la homaj rajtoj). Iam oni fraŭdas por damaĝi alian personon. Tiam leĝo protektas la damaĝitan personon. Sed iam oni volas ŝerci, kritiki aŭ eĉ moki alian personon falsuzante nomon de tiu persono. Eble s-ro Silfer mem pli bone scias, ke kiel lia identeco estas fragila tiel ke eble multaj ne kapablos rekoni ĉeeston de li mem disde tiu de iu falspretendinto. Evidente tiu iluzio, ke t. n. konsulo de E-civito iel regas super aliaj esperantistoj estas tiom forta ĉe tiu sinjoro, ke li permesas al si, tiel senhonte konsili aŭ malkonsili pri iu afero al aliaj esperantistoj. Kontraŭ tiu konsilo, mi al amikoj de s-ro Silfer konsilas, ke ili ne plu nomu lin Konsulo kaj traktu lin kiel homo egale ordinara kiel si mem. Tio pli utilos por li.

La t. n. araba skribsistemo estas adaptita per diversaj lingvoj ĉefe pro disvastiĝo de islamo en la antaŭaj jarcentoj. Hodiaŭ la persan lingvon oni skribas per unu el ĝiaj variantoj. Antaŭe en multaj el centraziaj landoj oni uzis ĝin. Sed en epoko de Sovetio loĝantoj de tiuj landoj komencis uzi la cirilan skribsistemon. Estas interesa, ke hodiaŭ en Taĝikio oni skribas pli malpli la saman persan lingvon kiu uziĝas en Irano, sed ĉar oni faras tion per la cirila alfabeto, ekzemple mi ne povas legi tiujn skribaĵojn. La araba skribsistemo ankaŭ estis uzita por skribi la turkan lingvon en la otomana epoko. Post kreo de la moderna turkio oni ŝanĝis la skribsistemon kaj adaptis ian formon de la latina alfabeto por la turka lingvo en Turkio.

Unuafoje otomanaj imperiestroj (nome sultanoj) uzis sigelojn sur kiuj iliaj nomoj estis kaligrafitaj en la arabdevena nune turka skribsistemo. Tiujn sigelojn oni nomas "Tugra". Hodiaŭ otomanaj imperiestroj ne plu ekzistas kaj la nura reganto sur la planedo kiu niatempe oficiale havas la titolon imperiestro estas la japana imperiestro Akihito. Estas interesa scii, ke Imperiestro Akihito havas tugraon sur kiu lia nomo arablitere estas kaligrafita. Mi metas bildon de tiu tugrao ĉi tie. Mi povas legi la nomon Akihito sur ĝi ĉar mi povas legi la arab-persan skribon. Laŭ Vikipedio krom Imperiestro Akihito unu alia gravulo nun havas sian propran tugraon kaj li estas Vladimir Putin! Tamen mi ne trovis bildon de lia tugrao sur la interreto.

Ĉi tie Kalle Kniivilä skribas pri iuj aliaj aspektoj de la araba skribo.

... and who told you that esperantists are against English? Perhaps some esperantists may even like it somehow. But please let us remain esperantists! Ni ne agresos anglaparolantojn! Mi promesas!

Hodiaŭ mi deziras prezenti eksterordinarajn laborojn de pentrartisto irana. Lia nomo estas Iman Maleki. Tiel ŝajnas, ke li estas naskita en 1976 kaj ekde la aĝo 15 jara estas komencinta pentri. Li estas studinta la pentrarton ĉe Majstro Morteza Katuzian (sur la guglo i. a. formoj ankaŭ la formo Morteza Katouzian). Kiel vi vidas pentraĵoj de Iman estas ege realismaj.

Pri tiu pentraĵo; ĝi memorigas al mi, mian propran infanaĝon. Nudpiede ni kuris kaj ludis kaj zorgis pri nenio en la mondo, krom niaj propraj revoj. Kaj ni pentris fenestrojn, sunon, domojn, florojn kaj homojn per peco da kreto sur muroj. Ha infaneco! Ha!